હા, હવે ગુજરાત સરકાર ઘરોને કેન્દ્રની PM સૂર્ય ઘર સબસિડી ઉપરાંત પોતાની વધારાની રૂફટોપ સોલાર સબસિડી આપે છે. આ ફક્ત નાની સિસ્ટમ માટે છે, 2.18 kW સુધી, અને 22 ઓક્ટોબર 2026થી લાગેલી સિસ્ટમ માટે. આવા ઘરોએ સરકારની બેન્ચમાર્ક કિંમત (benchmark cost)ના ફક્ત 10% ભરવાના (SC અને ST પરિવારો માટે 5%), અને કેન્દ્રની સબસિડી પછીની બાકીની રકમ રાજ્ય સરકાર આપે છે.
તાજું અપડેટ (26 ઓક્ટોબર 2026): રાજ્યની સબસિડી માટે અત્યાર સુધી કોઈ અલગ અરજી ફોર્મ કે પોર્ટલ જાહેર થયું નથી. GUVNL કે DISCOMની વેબસાઇટ પર ઠરાવ હજુ અમને મળ્યો નથી. અરજી હજુ PM સૂર્ય ઘર દ્વારા જ થાય છે (સ્ટેપ નીચે છે). સત્તાવાર જાહેરાત કે પ્રક્રિયા આવશે ત્યારે અમે આ પેજ અપડેટ કરીશું.
નીચે સમજાવ્યું છે કે ઠરાવમાં શું છે, સબસિડી રૂપિયામાં કેટલી થાય, અને કઈ શરતો સહેલાઈથી ચૂકી જવાય.
આ ક્યાંથી આવ્યું
ગુજરાત સરકારના ઊર્જા અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગે 22 ઓક્ટોબર 2026એ સરકારી ઠરાવ (GR) ક્રમાંક EPCD/BUD/e-file/20/2025/2435/B1 બહાર પાડ્યો. તેમાં PM સૂર્ય ઘર: મુફ્ત બિજલી યોજના હેઠળ ઘરના રૂફટોપ સોલાર માટે "રાજ્યની વધારાની સબસિડી" નક્કી કરી છે.
આ નિર્ણય મુખ્યમંત્રીના અધ્યક્ષપદે મળેલી રાજ્ય કેબિનેટની બેઠકમાં લેવાયો. બેઠક પછી જણાવાયા મુજબ, રાજ્ય સરકાર આ માટે આશરે ₹1,000 કરોડ ખર્ચશે અને 3 લાખથી વધુ પરિવારોને ફાયદો થશે એવી અપેક્ષા છે.
ગુજરાત ઊર્જા વિકાસ નિગમ (GUVNL) નોડલ એજન્સી છે. તે પૈસાનું સંચાલન કરે છે અને DISCOMને આપે છે: UGVCL, MGVCL, DGVCL, PGVCL અને ટોરેન્ટ પાવર. પછી DISCOM સબસિડી સીધી તમારા બેંક ખાતામાં ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT)થી જમા કરે છે.
શરૂઆતના અમુક સમાચારોમાં અલગ આંકડા આવ્યા હતા, જેમ કે "2 kW"ની મર્યાદા કે અલગ બેન્ચમાર્ક. નીચેના આંકડા ઠરાવ મુજબ છે.
કોને મળે
આ બધી શરતો પૂરી થાય તો તમને રાજ્યની સબસિડી મળી શકે:
- તમે ગુજરાતમાં ઘરનું વીજ કનેક્શન ધરાવો છો અને PM સૂર્ય ઘર હેઠળ રૂફટોપ સોલાર લગાવો છો.
- સિસ્ટમની DC ક્ષમતા 2.18 kW કે તેથી ઓછી છે.
- સિસ્ટમ 22 ઓક્ટોબર 2026 કે પછી ચાલુ (કમિશન) થાય છે.
જો તમારા ઘરમાં પહેલાની કોઈ યોજનાની 2.18 kWથી નાની સિસ્ટમ પહેલેથી છે, તો વધારાની ક્ષમતા માટે રાજ્યની સબસિડી માગી શકાય, જો કુલ ક્ષમતા 2.18 kWની અંદર રહે.
PM સૂર્ય ઘર ચાલુ હોય ત્યાં સુધી રાજ્યની સબસિડી ચાલુ રહેશે. નેશનલ પોર્ટલ પર હાલ PM સૂર્ય ઘર 31 માર્ચ 2027એ બંધ થાય છે એમ લખેલું છે.
રકમ કેવી રીતે ગણાય
ઠરાવ સરકારની બેન્ચમાર્ક કિંમત વાપરે છે:
- પહેલા 2 kW માટે ₹50,000 પ્રતિ kW
- 2 kWથી ઉપર ₹45,000 પ્રતિ kW
બેન્ચમાર્કમાંથી કેન્દ્રની PM સૂર્ય ઘર સબસિડી અને તમારો ભાગ (બેન્ચમાર્કના 10%, SC અને ST પરિવારો માટે 5%) બાદ કરો. જે બાકી રહે તે રાજ્ય સરકાર આપે છે.
| સિસ્ટમ | કેન્દ્રની સબસિડી | રાજ્યની સબસિડી (મોટાભાગના ઘરો) | રાજ્યની સબસિડી (SC અને ST ઘરો) |
|---|---|---|---|
| 1 kW | ₹30,000 | ₹15,000 | ₹17,500 |
| 2 kW | ₹60,000 | ₹30,000 | ₹35,000 |
એટલે 2 kWના ઘરને હવે કુલ ₹90,000ની સરકારી મદદ મળે છે, અને SC કે ST પરિવારને ₹95,000. આ આંકડા અમે ઠરાવના નિયમો પરથી ગણ્યા છે. છેલ્લો આંકડો તમારી DISCOMનો ગણાશે.
SC અને ST પરિવારો: 5% ભાગ
ઠરાવ SC અને ST પરિવારોને બીજાં ઘરોથી અલગ ગણે છે. 2.18 kW સુધીની સિસ્ટમ માટે SC કે ST પરિવારે બેન્ચમાર્ક કિંમતના 10%ને બદલે ફક્ત 5% ભરવાના, અને બાકીની મોટી રકમ રાજ્ય આપે છે. એટલે જ ઉપરના કોઠામાં SC અને ST ઘરો માટે રાજ્યની રકમ વધુ છે: 1 kW માટે ₹15,000ને બદલે ₹17,500, અને 2 kW માટે ₹30,000ને બદલે ₹35,000.
યોજના એ જ છે, અને અરજી પણ એ જ રીતે PM સૂર્ય ઘર દ્વારા થાય છે; SC/ST માટે અલગ પોર્ટલ નથી. અમે તપાસ્યું ત્યારે ઠરાવમાં એ સ્પષ્ટ નહોતું કે DISCOM કેટેગરીનો કયો પુરાવો માગશે, એટલે અરજી સાથે જાતિ પ્રમાણપત્ર તૈયાર રાખો, અને ઇન્સ્ટોલર તથા DISCOM પાસે ખાતરી કરો કે તમારી અરજી SC કે ST તરીકે નોંધાઈ છે.
સમાચારમાં "₹10,000માં સોલાર" કેમ લખ્યું છે
આ આંકડો બેન્ચમાર્કમાં ઘરનો ભાગ છે, બજારનો ભાવ નથી. 2 kW સિસ્ટમ માટે બેન્ચમાર્ક ₹1,00,000 છે, અને તેના 10% એટલે ₹10,000 (SC અને ST પરિવારો માટે ₹5,000). પૂરા 2.18 kW પર આ ભાગ આશરે ₹10,800 થાય (SC અને ST પરિવારો માટે આશરે ₹5,400).
તમારે ખરેખર કેટલા ભરવાના તે ઇન્સ્ટોલરના ક્વોટ પર આધાર રાખે છે. ક્વોટ બેન્ચમાર્કથી વધુ હોય, તો તફાવત પણ તમારે ભરવો પડે. બંને સબસિડી પછીની છેલ્લી રકમ લેખિતમાં માગો.
છેલ્લી તારીખ છે?
ઠરાવમાં રાજ્યની સબસિડી માટે અલગ છેલ્લી તારીખ નથી. PM સૂર્ય ઘર ચાલે ત્યાં સુધી તે ચાલે છે, અને નેશનલ પોર્ટલ પર હાલ PM સૂર્ય ઘર 31 માર્ચ 2027એ બંધ થાય છે એમ લખેલું છે. તમારા માટે બે તારીખ મહત્વની છે:
- તમારી સિસ્ટમ 22 ઓક્ટોબર 2026 કે પછી ચાલુ (કમિશન) થવી જોઈએ. તે પહેલાં ચાલુ થયેલી સિસ્ટમને રાજ્યની સબસિડી મળતી નથી.
- અરજી, ઇન્સ્પેક્શન અને નેટ મીટર લાગવામાં સમય લાગે છે, એટલે 31 માર્ચ 2027 પહેલાં ઘણા વહેલા સિસ્ટમ લાગી અને ચાલુ થઈ જાય એવું આયોજન કરો.
સહી કરતા પહેલા જાણવાની શરતો
2.18 kWથી વધારે થાય તો રાજ્યની સબસિડી પૂરી જતી રહે. ઓછી નથી થતી, શૂન્ય થઈ જાય છે. 2.2 kW કે 3 kW સિસ્ટમને ફક્ત કેન્દ્રની સબસિડી મળે. ઇન્સ્ટોલર ક્યારેક પેનલની સંખ્યા વધારી દે છે, એટલે ક્વોટ પર લખેલી DC ક્ષમતા ચેક કરો: બધી પેનલના વોટ (wattage) નો સરવાળો.
3 વર્ષ સુધી વધારો નહીં. રાજ્યની સબસિડી લીધા પછી ઇન્સ્ટોલેશનની તારીખથી 3 વર્ષ સુધી વધારાનું રૂફટોપ સોલાર લગાવી શકાતું નથી. જો નજીકમાં વીજ વપરાશ વધવાનો હોય (નવું AC, EV, પરિવારમાં કોઈ રહેવા આવે), તો અત્યારે જ વિચારી લો.
બેન્ચમાર્ક એ ભાવ નથી. તે સબસિડી ગણવા માટે સરકારનો આંકડો છે. તમારા ઇન્સ્ટોલરનો ભાવ તેનાથી વધુ કે ઓછો હોઈ શકે. બંને સબસિડી પછી તમારે કેટલા ભરવાના, અને દરેક સબસિડી ક્યારે અને કેવી રીતે આવશે, તે ઇન્સ્ટોલર પાસે લેખિતમાં લો.
સબસિડી સાથે 2 kW, કે સબસિડી વગર 3 kW?
ઘણા ઘરો માટે ખરો સવાલ આ છે. અંદાજે, ગુજરાતના મોટાભાગમાં 1 kW મહિને આશરે 120 થી 135 યુનિટ બનાવે છે.
- જો તમારું બિલ સામાન્ય રીતે મહિને આશરે 250 યુનિટથી ઓછું હોય, તો 2.18 kW સુધીની સિસ્ટમ મોટાભાગનો વપરાશ કવર કરી શકે, અને બંને સબસિડી મળે.
- જો તમે 300 યુનિટ કે વધુ વાપરો છો, તો 3 kW સિસ્ટમને કેન્દ્રની મોટી સબસિડી (₹78,000) મળે છે પણ રાજ્યની નહીં. તે આવતા 25 વર્ષ વધુ વીજળી બનાવે છે.
એક જ સાચો જવાબ નથી. છેલ્લા 12 મહિનાના બિલ લઈને ઇન્સ્ટોલરને બંને વિકલ્પ ગણી આપવા કહો. સાઇઝ વિશે વધુ માટે જુઓ ઘરને કેટલા kWની સિસ્ટમ જોઈએ.
અરજી કેવી રીતે કરવી
ઠરાવમાં રાજ્યની સબસિડી માટે અલગ ફોર્મની વાત નથી. તમે રૂફટોપ સોલાર માટે સામાન્ય રીતે જ અરજી કરો છો, PM સૂર્ય ઘર હેઠળ pmsuryaghar.gov.in પર, પોર્ટલ પર રજિસ્ટર્ડ વેન્ડર સાથે. સ્ટેપ અમારી PM સૂર્ય ઘર સબસિડી માર્ગદર્શિકામાં છે.
યોજના નવી છે, એટલે DISCOM હજુ રાજ્યની રકમ કેવી રીતે ચૂકવવી તે ગોઠવતી હોય એવું બને. અરજી કરો ત્યારે તમારી DISCOM કે ઇન્સ્ટોલર પાસે ખાતરી કરો કે તમારી અરજી ગુજરાતની રાજ્ય સબસિડી માટે નોંધાઈ છે, અને દરેક ડોક્યુમેન્ટની કોપી રાખો.
લોન પણ સસ્તી થઈ છે
અલગથી, કેન્દ્ર સરકાર કહે છે કે PM સૂર્ય ઘર હેઠળ સરકારી (નેશનલાઇઝ્ડ) બેંકોની ગેરંટી વગરની રૂફટોપ સોલાર લોન રેપો રેટ વત્તા 0.5% વ્યાજે મળે છે, જે જુલાઈ 2026માં 5.75% વાર્ષિક જણાવ્યું હતું, 10 વર્ષ સુધી (PIB, 28 જુલાઈ 2026). રાજ્યની સબસિડી સાથે, હવે ઘણા વધુ પરિવારો માટે નાની સિસ્ટમ શક્ય બની છે.
મોટા શહેરમાં અરજી
સબસિડી આખા ગુજરાતમાં સરખી છે, પણ તમારી સિસ્ટમનું ઇન્સ્પેક્શન કરનાર અને નેટ મીટર લગાવનાર વીજ કંપની દરેક જગ્યાએ જુદી છે. અમારાં શહેરનાં પેજ સ્થાનિક બાજુ સમજાવે છે:
- અમદાવાદ: શહેરનો મોટો ભાગ ટોરેન્ટ પાવરમાં છે, જે સોલારના કાગળો નક્કી કરેલાં પ્લગ પોઇન્ટ સેન્ટર પર લે છે. પેજ પર સંયુક્ત માલિકીનાં પોળનાં મકાનની વાત પણ છે.
- સુરત: શહેરમાં ટોરેન્ટ પાવર, આસપાસ DGVCL.
- વડોદરા: MGVCL.
- રાજકોટ: PGVCL.
- ગાંધીનગર: શહેરના અમુક ભાગમાં ટોરેન્ટ પાવર, બાકીના જિલ્લામાં UGVCL.
ફ્લેટમાં રહો છો? તમારા પોતાના મીટર માટે 2.18 kWની સિસ્ટમ માટે ધાબાનો તમારો ભાગ લેખિતમાં જોઈએ, અથવા સોસાયટી પોતાના કોમન કનેક્શન પર એક સિસ્ટમ લગાવી શકે. અમદાવાદ પેજ પર બંને રસ્તા અને દરેકના કાગળો સમજાવ્યા છે. બીજા કોઈ શહેર કે ગામ માટે બધા જિલ્લાના લિસ્ટથી શરૂ કરો.
હવે શું કરવું
છેલ્લા થોડા લાઇટ બિલ જુઓ અને મહિનાનો સરેરાશ યુનિટ વપરાશ લખો. જો તે આશરે 250 યુનિટથી ઓછો હોય, તો ઇન્સ્ટોલર પાસે 2.18 kW કે ઓછાનો ક્વોટ માગો અને રાજ્યની સબસિડી લેખિતમાં પાકી કરો. તમે ઇચ્છો તો અમે તમને તમારી નજીકના એક ચેક કરેલા ઇન્સ્ટોલર સાથે જોડી શકીએ.
આ માર્ગદર્શિકા સામાન્ય માહિતી છે, સલાહ નથી. યોજનાના નિયમો અને રકમ બદલાય છે, એટલે નિર્ણય લેતા પહેલા સત્તાવાર પોર્ટલ કે તમારી DISCOM પાસે ખાતરી કરો.