PGVCL રૂફટોપ સોલાર: સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં પ્રક્રિયા કેવી રીતે ચાલે છેPGVCL rooftop solar: how it works in Saurashtra and Kutch

અડધું રાજ્ય, બાર સર્કલ ઓફિસ

PGVCL ની પોતાની કંપની પ્રોફાઇલ મુજબ તે આશરે 99,771 ચો. કિમી વિસ્તારમાં વીજળી આપે છે, જે ગુજરાતની લગભગ અડધી જમીન છે અને રાજ્યની બાકીની ત્રણ સરકારી વીજ કંપનીઓમાંથી કોઈ કરતાં વધુ છે. માર્ચ 2024માં તેના 67,72,126 ગ્રાહક હતા. રાજકોટની કોર્પોરેટ ઓફિસ આઠ સર્કલ સીધાં સંભાળે છે, અને ભાવનગરમાં ચાવડી ગેટ પાસે જૂના પાવર હાઉસ કમ્પાઉન્ડમાં આવેલી ઝોનલ ઓફિસ બાકીનાં ચાર સંભાળે છે.

બાર સર્કલ આ છે: રાજકોટ સિટી, રાજકોટ રૂરલ, મોરબી, જામનગર, પોરબંદર, જૂનાગઢ, અમરેલી, ભાવનગર, બોટાદ, સુરેન્દ્રનગર, ભુજ અને અંજાર. કચ્છ ભુજ અને અંજાર વચ્ચે વહેંચાયેલું છે. ગીર સોમનાથ અને દેવભૂમિ દ્વારકાનું અલગ સર્કલ નથી, એટલે તેમની ઓફિસો પાડોશી સર્કલ નીચે આવે છે.

સોલાર માટે ખરેખર તમારું સબ-ડિવિઝન (sub-division) મહત્વનું છે, અને એવાં 292 છે. તેનું નામ બિલ પર છપાયેલું હોય છે. ઇન્સ્ટોલરના કાગળ એ જ ઓફિસ લે છે, પ્લાન્ટનું ઇન્સ્પેક્શન કરે છે અને મીટર બદલે છે. pgvcl.com પર દરેક સર્કલના પેજ પર ડિવિઝન અને સબ-ડિવિઝનની યાદી ફોન નંબર સાથે છે.

કચ્છમાં એક અપવાદ છે: મુંદ્રા SEZ ની અંદર અલગ લાઇસન્સધારક વીજળી વેચે છે, અને કંડલા આસપાસ દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી લાઇસન્સધારક છે. તમારા બિલ પર PGVCL ન લખ્યું હોય તો નીચેની PGVCL પ્રક્રિયા તમને લાગુ નથી પડતી.

PGVCL ના સોલાર રૂફટોપ પેજ પર શું છે

PGVCL સોલારના બધા કાગળ પોતાની વેબસાઇટના એક જ પેજ પર રાખે છે. મોટા ભાગનું ઇન્સ્ટોલર માટે છે, પણ સહી કરતાં પહેલાં ત્યાં શું છે તે જાણવું ઉપયોગી છે.

• ગ્રિડ કનેક્ટિવિટી (grid connectivity) માટેનું અરજી ફોર્મ. તેમાં ગ્રાહક નંબર, ટેરિફ કેટેગરી, કોન્ટ્રાક્ટ લોડ (છેલ્લા બિલની નકલ સાથે), GEDA રજિસ્ટ્રેશન નંબર અને જરૂર હોય ત્યાં સિંગલ લાઇન અને અર્થિંગ ડાયાગ્રામની ચીફ ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્સ્પેક્ટરની મંજૂરી માગે છે. ઊર્જાનું સેટલમેન્ટ કઈ રીતે કરવું તે પણ પસંદ કરવાનું હોય છે.
• રૂફટોપ ઇન્સ્ટોલેશનના દરેક તબક્કાની સમયમર્યાદા દર્શાવતો દસ્તાવેજ.
• સિંગલ-ફેઝ, થ્રી-ફેઝ હોલ કરંટ, CT ઓપરેટેડ LT અને HT કનેક્શન માટે બાય-ડાયરેક્શનલ મીટર (bi-directional meter) નાં સ્પેસિફિકેશન, તથા મોટા પ્લાન્ટ માટે CT/PT અને ABT મીટરનાં સ્પેસિફિકેશન.
• બાય-ડાયરેક્શનલ મીટર અને SMC બોક્સના ચાર્જની શીટ, અને મીટર સપ્લાયરની યાદી.
• પ્રોવિઝનલ ઇન્ટરકનેક્શન કરાર: 4 ઓક્ટોબર 2023 પહેલાં નોંધાયેલાં ઘર અને નવી નેશનલ પોર્ટલ પ્રક્રિયા હેઠળનાં ઘર માટે અલગ નમૂના, ઉપરાંત વેપાર માટે કેપ્ટિવ, થર્ડ-પાર્ટી અને REC નમૂના.
• PM સૂર્ય ઘર નેશનલ પોર્ટલ માટે PGVCL ની એમ્પેનલ્ડ વેન્ડરની યાદી અને વેન્ડર એમ્પેનલમેન્ટની તેની પોતાની માર્ગદર્શિકા.

SR ક્વોટેશન અને નેટ મીટર

ઘર માટે અરજી PM સૂર્ય ઘર પોર્ટલ પર શરૂ થાય છે, જ્યાં તમે રજિસ્ટર્ડ વેન્ડર પસંદ કરો છો, અને સામાન્ય રીતે ફાઇલિંગ વેન્ડર જ કરે છે. ઘર સિવાયના પ્લાન્ટ માટે GEDA રજિસ્ટ્રેશન અને PGVCL નું પોતાનું ફોર્મ વપરાય છે. GERC ના 2024ના સુધારા મુજબ 10 kW સુધીના પ્લાન્ટને ટેક્નિકલ ફિઝિબિલિટી સ્ટડી (technical feasibility study) ની જરૂર નથી, અને દરેક પગલાની સમયમર્યાદા નક્કી છે.

PGVCL કામ સ્વીકારે પછી મીટર અને કનેક્શનના કામ માટે સર્વિસ રિક્વેસ્ટ (Service Request) તરીકે ફર્મ ક્વોટેશન કાઢે છે, જેને SR નંબર કહે છે. આ ક્વોટેશન GUVNL ના PGVCL માટેના પેમેન્ટ પેજ (SRPayPG) પર ઓનલાઇન ભરાય છે. એ પેજ પર PGVCL ની પોતાની નોંધ છે કે બેંકમાંથી પૈસા કપાય પણ રસીદ ન આવે તો ફરી પેમેન્ટ ન કરો. તેના બદલે SR નંબર અને બેંક સ્ટેટમેન્ટ સાથે PGVCL નો સંપર્ક કરો.

PGVCL મીટર ચાર્જની શીટ અને સપ્લાયરની યાદી બંને પ્રકાશિત કરે છે, એટલે તમારું સબ-ડિવિઝન બાય-ડાયરેક્શનલ મીટર માટે કયો રસ્તો અપનાવે છે તે ઇન્સ્ટોલરને પૂછો. સબ-ડિવિઝન પ્લાન્ટ તપાસે અને મીટર લાગી જાય પછી બિલમાં લીધેલા (import) અને ગ્રિડમાં મોકલેલા (export) યુનિટ અલગ દેખાય છે. ઘર અને નાનાં Non-RGP કનેક્શનમાં બિલિંગ સાયકલ દરમિયાન સરભર થાય છે; LTMD કનેક્શનમાં સવારે 7 થી સાંજે 6ના સમયગાળામાં વપરાયેલા સોલાર યુનિટ જ ગણાય છે, અને HT માં એ જ કલાક રોજેરોજ સરભર થાય છે. વધારાના યુનિટ PGVCL, GERC ના નિયમો હેઠળ નક્કી દરે ખરીદે છે અને તે આગળ ખેંચાતા નથી.

2.18 kW સુધીનાં ઘર માટે ગુજરાતની નવી રાજ્ય સહાય વીજ કંપની મારફતે ચૂકવાય છે, અને GUVNL નોડલ એજન્સી છે. કેન્દ્રની સબસિડી સાથે તે કેવી રીતે જોડાય છે તે માટે અમારી સબસિડી માર્ગદર્શિકા જુઓ.

ખારી હવા, વાવાઝોડાં અને કચ્છની ધૂળ

ગુજરાતનો મોટા ભાગનો દરિયાકાંઠો PGVCL ના વિસ્તારમાં છે, ભાવનગરની ખંભાતના અખાત બાજુથી પોરબંદર, દ્વારકા અને કચ્છના કાંઠા સુધી. ખારાશવાળો પવન સસ્તા નટ-બોલ્ટ અને ફ્રેમને થોડી સીઝનમાં કાટ લગાડી શકે છે, એટલે હોટ-ડિપ ગેલ્વેનાઇઝ્ડ કે એવું સુરક્ષિત સ્ટીલ, સ્ટેનલેસ બોલ્ટ અને દરિયાકાંઠા માટે રેટ થયેલાં જંક્શન બોક્સ માગો.

અહીં વાવાઝોડું દૂરની વાત નથી, ડિઝાઇનનો ભાગ છે. IMD ની નોંધ મુજબ બિપરજોય (Biparjoy) વાવાઝોડું 15 જૂન 2023ની મોડી રાત્રે કચ્છના જખૌ બંદર પાસે જમીન પર આવ્યું, ત્યારે પવન 115 થી 125 km/h હતો અને ઝાપટામાં 140 km/h સુધી પહોંચતો હતો. સ્ટ્રક્ચર કેટલી પવનની ઝડપ માટે બનાવ્યું છે અને સ્લેબ સાથે કેવી રીતે બાંધ્યું છે તે પૂછો.

અંદરના કચ્છ અને નાના રણની ધાર પર ઝીણી ધૂળ અને છાંયા વગરની ખુલ્લી પહોળી છત હોય છે. ઉત્પાદન માટે સારું છે, પણ નિયમિત સફાઈ જોઈએ. પેનલ લાગે તે પહેલાં પાણીનો નળ અને છત પર સલામત રીતે પહોંચવાનો રસ્તો નક્કી કરો.

કારખાનાં, ભઠ્ઠીઓ અને સીઝનલ મિલ

સૌરાષ્ટ્રનો ઉદ્યોગ મોટે ભાગે PGVCL કનેક્શન પરના નાના અને મધ્યમ યુનિટનો છે. રાજકોટમાં એન્જિનિયરિંગ વર્કશોપનાં ગીચ ક્લસ્ટર છે, મોરબી સિરામિક ટાઇલ્સ માટે જાણીતું છે, અને MSME મંત્રાલયની જામનગરની પ્રોફાઇલ પિત્તળના પાર્ટ્સને જિલ્લાની મુખ્ય નિકાસ ગણાવે છે. કપાસનાં જિનિંગ અને મગફળીના તેલની મિલ પાક આવ્યા પછી પૂરજોશમાં ચાલે છે અને પછી મહિનાઓ સુધી ધીમી પડે છે.

આ મિશ્રણ સાઇઝિંગ બદલી નાખે છે. ચોવીસ કલાક ચાલતી ભઠ્ઠી સોલાર ફક્ત દિવસે વાપરી શકે, અને LTMD કે HT બિલમાં PGVCL સોલાર યુનિટ ફક્ત સવારે 7 થી સાંજે 6 વચ્ચે ગણે છે. ભરચક સીઝનના બિલ પરથી સાઇઝ કરેલું જિનિંગ યુનિટ વર્ષના મોટા ભાગમાં વધારે ઉત્પાદન કરશે. ઇન્સ્ટોલરને એક નહીં, બાર મહિનાનાં બિલ આપો. વેપાર માટે સબસિડી નથી; એક્સિલરેટેડ ડેપ્રિસિએશન (accelerated depreciation) છે, એટલે તમારા CA ને પૂછો.

ખેતરના પંપ અને PM-KUSUM

ગામડાંના PGVCL ગ્રાહકો ઘણી વાર ખેતરના પંપ માટે સોલાર વિશે પૂછે છે. એ રૂફટોપ નેટ મીટરિંગથી અલગ રસ્તો છે. PGVCL ની વેબસાઇટ પર ગ્રિડ વગરના સ્વતંત્ર સોલાર પંપ માટે PM-KUSUM કમ્પોનન્ટ B ની માર્ગદર્શિકા અને અરજી ફોર્મ છે, અને ફીડર લેવલ સોલારાઇઝેશન (feeder level solarisation) માટે કમ્પોનન્ટ C નું પેજ છે, જેમાં તેનો એનર્જી એકાઉન્ટ પણ જોઈ શકાય છે. તમારા ફીડર માટે કયો વિકલ્પ ખુલ્લો છે તે સબ-ડિવિઝનમાં પૂછો.