UGVCL રૂફટોપ સોલાર: ઉત્તર ગુજરાતમાં પ્રક્રિયા કેવી રીતે ચાલે છેUGVCL rooftop solar: how it works in north Gujarat

UGVCL ક્યાં વીજળી આપે છે, અને કયાં પરાંમાં બિલ જોવું જરૂરી છે

UGVCL પોતાનું નેટવર્ક ઉત્તરના જિલ્લાઓમાં આશરે 50,000 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલું ગણાવે છે. તેને ચાર સર્કલ (circle) માં વહેંચ્યું છે: મહેસાણા, પાલનપુર, હિંમતનગર અને સાબરમતી. તેમની નીચે 22 ડિવિઝન (division) છે. દરેક ડિવિઝન નીચે સબ-ડિવિઝન (sub-division) ઓફિસો છે, અને તમારું કનેક્શન સંભાળવાનું કામ સબ-ડિવિઝન કરે છે. તેનું નામ તમારા બિલ પર છપાયેલું હોય છે.

ખાસ ધ્યાન સાબરમતી સર્કલનું રાખો. તે અમદાવાદ અને ગાંધીનગર શહેરની કિનારીનો વિસ્તાર સંભાળે છે. તેમાં બોપલ, બાવળા, કલોલ, સાબરમતી અને ગાંધીનગરના ડિવિઝન છે, અને બોપલ, શીલજ, ચાંગોદર, સાણંદ અને ઓગણજ જેવી સબ-ડિવિઝન છે. બંને શહેરોનો મોટો ભાગ ટોરેન્ટ પાવરના લાયસન્સ વિસ્તારમાં આવે છે. નવી સોસાયટીઓ બરાબર આ સરહદ પર બને છે, એટલે થોડે દૂર આવેલાં બે ઘરની વીજ કંપની અલગ હોઈ શકે. નિર્ણય પિન કોડથી નહીં, તમારા બિલથી થાય છે. ઇન્સ્ટોલર બિલ પર છપાયેલી કંપનીમાં જ અરજી કરે છે.

UGVCL સાથે ઘરની અરજી, એક પછી એક પગલું

ઘર માટેની અરજી PM સૂર્ય ઘરના રાષ્ટ્રીય પોર્ટલ પર UGVCLના ગ્રાહક નંબરથી થાય છે. વ્યવહારમાં તમે પસંદ કરેલો રજિસ્ટર્ડ વેન્ડર (vendor) જ મોટા ભાગની વિગતો ભરે છે. GERCના 2024ના સુધારા પ્રમાણે 10 kW સુધીની સિસ્ટમ માટે ટેકનિકલ ફિઝિબિલિટી અભ્યાસ (technical feasibility study) જરૂરી નથી, એટલે અરજી નક્કી સમયમર્યાદામાં આગળ વધે છે.

UGVCL અને બીજી ત્રણ સરકારી વીજ કંપનીઓની હોલ્ડિંગ કંપની GUVNLએ કેટલાક પરિપત્રો બહાર પાડ્યા છે. UGVCL તે પોતાના સોલાર સ્કીમ પેજ પર મૂકે છે. તેમાં એવા કેટલાક નિયમો છે જેમાં લોકો ઘણી વાર અટવાય છે:

• કનેક્શન હજુ પણ જૂના માલિક કે સ્વર્ગસ્થ માતા-પિતાના નામે હોય, તો રૂફટોપ અરજી આગળ વધે તે પહેલાં સબ-ડિવિઝન ઓફિસમાં નામ ફેરફાર પૂરો કરવો પડે. તેની શરૂઆત GUVNLના કોમન પોર્ટલ ઇ-વિદ્યુત સેવા (e-Vidhyut Seva) પરથી થઈ શકે.
• છત સહિયારી હોય તો બધા માલિકો પાસેથી ના-વાંધા પ્રમાણપત્ર (NOC) જોઈએ.
• નોંધાવેલી ક્ષમતા પછીથી બદલી શકાતી નથી. લગાવેલી સિસ્ટમ તેના વધુમાં વધુ 5% ઓછી કે વધુ હોઈ શકે.
• 10 kW સુધીની સિસ્ટમ માટે વેન્ડર સ્વ-પ્રમાણપત્ર આપે છે. 10 kWથી મોટી સિસ્ટમ માટે ચીફ ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્સ્પેક્ટર (CEI)નું પ્રમાણપત્ર જોઈએ.
• નેટ મીટર લાગે તે પહેલાં GERCના નિયમ મુજબ નેટ મીટરિંગ ઇન્ટરકનેક્શન કરાર (interconnection agreement) પર સહી થાય છે. UGVCL ઇન્સ્ટોલરના ઇન્વૉઇસની નકલ પણ માગી શકે.

નેટ મીટરનું એસ્ટિમેટ અને SR નંબર

સિસ્ટમ લાગી જાય પછી UGVCL મીટરના કામનું એસ્ટિમેટ (estimate) આપે છે. તેમાં નેટ મીટર, મીટર બોક્સ, મીટર ટેસ્ટિંગ અને કનેક્ટિવિટીનો ખર્ચ આવે છે. ફેબ્રુઆરી 2024ના GUVNLના પત્રથી આ ચાર્જ GUVNLની ચારેય કંપનીઓમાં સરખા કરાયા છે. તે ક્ષમતા પ્રમાણે ત્રણ ગાળામાં છે: 1 થી 6 kW, 6થી વધુ અને 25 kW સુધી, અને 25થી વધુ અને 100 kW સુધી. એસ્ટિમેટ પર SR નંબર હોય છે. તે SR નંબર કે ગ્રાહક નંબર નાખીને UGVCLના સોલાર રૂફટોપ ઓનલાઇન પેમેન્ટ પેજ પર ભરી શકાય છે.

નેટ મીટર અટકેલું લાગે તો પહેલાં આ પેમેન્ટ ભરાયું છે કે નહીં તે જુઓ. પછી ઇન્સ્ટોલરને પૂછો કે સબ-ડિવિઝનમાં કયું પગલું બાકી છે. મીટર લાગ્યા પછી બિલમાં ગ્રિડમાંથી લીધેલા યુનિટ અને ગ્રિડમાં મોકલેલા યુનિટ બંને દેખાય છે. ઘરના ગ્રાહકો માટે બંનેનો હિસાબ બિલિંગ સાયકલ પર થાય છે. વધારાના યુનિટ આગળ જમા થતા નથી. UGVCL તે GUVNLનાં તાજેતરનાં સોલાર ટેન્ડર સાથે જોડાયેલા દરે ખરીદે છે.

ઘર માટે કેન્દ્રની સબસિડી PM સૂર્ય ઘર હેઠળ મળે છે. 2.18 kW સુધીનાં ઘરો માટે ગુજરાત સરકારની વધારાની સબસિડી 22 ઓક્ટોબર 2026ના GR મુજબ છે. તે વીજ કંપની મારફતે DBTથી ચૂકવાય છે, અને GUVNL નોડલ એજન્સી છે. વિગતો માટે અમારી સબસિડી ગાઇડ જુઓ.

ખેતીનાં કનેક્શન, SKY અને PM-KUSUM

UGVCLના ગ્રાહકોમાં ખેડૂતોનો મોટો હિસ્સો છે, અને તેની વેબસાઇટ પર ખેતીના સોલાર માટે અલગ દસ્તાવેજો છે. સૂર્યશક્તિ કિસાન યોજના (SKY) ના પેજ પર GR, અરજી ફોર્મ અને FAQ છે. સોલાર સ્કીમ પેજ પર PM-KUSUMના કાગળો છે: Component Aનો GR, ગ્રિડ વગરના સોલાર પંપ (standalone off-grid solar pump) માટેની Component Bની માર્ગદર્શિકા અને તે માટે એમ્પેનલ થયેલી એજન્સીઓની યાદી. અત્યારે કોઈ રાઉન્ડ ખુલ્લો છે કે નહીં, તે તમારી સબ-ડિવિઝન કહી શકે.

બંને કનેક્શન અલગ રાખો. PM સૂર્ય ઘરનું રૂફટોપ ઘરના રહેણાંક કનેક્શન પર લાગે છે. ખેતીનું પંપ કનેક્શન ખેતીની યોજનાઓ હેઠળ આવે છે અને UGVCL જાહેર કરે છે તે AG શેડ્યૂલ મુજબ વીજળી મેળવે છે. પંપના કનેક્શન પર રૂફટોપ સબસિડી મળતી નથી.

ડેરી, જિનિંગ યુનિટ અને હાઉસિંગ સોસાયટી

ઉત્તર ગુજરાતના ધંધા મોટે ભાગે લાંબા કલાક ચાલે છે: દૂધ ચિલિંગ અને ડેરી પ્રોસેસિંગ, કડી આસપાસ કપાસ જિનિંગ અને ઓઇલ મિલ, અને કોલ્ડ સ્ટોરેજ. LTMD ગ્રાહકો માટે સોલારનો હિસાબ ફક્ત સવારે 7 થી સાંજે 6 વચ્ચે વપરાયેલી વીજળી સામે બિલિંગ સાયકલ પર થાય છે. HT ગ્રાહકો માટે તે જ દિવસમાં હિસાબ થાય છે. રાત્રે ચાલતો ચિલિંગ પ્લાન્ટ રાતની મોટા ભાગની વીજળી UGVCL પાસેથી જ લેશે. એટલે સિસ્ટમનું માપ દિવસના લોડ પ્રમાણે રાખો. ધંધાને સબસિડી મળતી નથી. ઝડપી ઘસારો (accelerated depreciation) મળી શકે છે, તે તમને લાગુ પડે કે નહીં તે તમારા CAને પૂછો.

પોતાના વપરાશ (captive) કે ત્રીજા પક્ષને વેચાણ માટેના મોટા પ્લાન્ટ, જમીન પર લાગતા પ્લાન્ટ સહિત, GUVNLના અક્ષય ઊર્જા સેતુ (Akshay Urja Setu) પોર્ટલ પરથી થાય છે. UGVCLના સોલાર સ્કીમ પેજ પર તેની લિંક છે.

સોસાયટીની લિફ્ટ, પાણીના પંપ અને લાઇટ માટે, UGVCLના પેજ પર હજુ મુકાયેલી GUVNLની એક માર્ગદર્શિકા કહે છે કે રૂફટોપ નોંધાવતાં પહેલાં કોમન સુવિધાનાં કનેક્શન રહેણાંક કેટેગરીમાં ફેરવીને એક કનેક્શનમાં ભેળવવાં. આ માર્ગદર્શિકા અગાઉની સૂર્ય ગુજરાત યોજનાના સમયની છે, એટલે તે હજુ લાગુ છે કે નહીં તે સબ-ડિવિઝનમાં પૂછી લો.

બનાસકાંઠા અને પાટણ પટ્ટામાં ધૂળ અને ગરમી

રણ તરફના બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ અને પાટણમાં સૂકો પવન થોડા દિવસમાં પેનલ પર ઝીણી ધૂળનું પડ જમાવી દે છે, અને ઉનાળામાં છત ખૂબ ગરમ થાય છે. સફાઈ માટે પાણીનો નળ અને સલામત રસ્તો પહેલેથી નક્કી રાખો. પેનલની નીચે હવા ફરી શકે તેટલી જગ્યા રાખો, અને કેબલ એવી ટ્રેમાં રાખો કે સાંધામાં ધૂળ ન ભરાય. હરિયાળા સાબરકાંઠા અને અરવલ્લીના ડુંગરાળ વિસ્તારમાં ધૂળ કરતાં નજીકનાં વૃક્ષો અને ઢોળાવનો છાંયો વધુ મહત્વનો છે.