વટવા GIDCની ફેક્ટરીઓ માટે રૂફટોપ સોલારRooftop solar for factories in Vatva GIDC

ભરાઈ ગયેલી એસ્ટેટ, જ્યાં છત જ ફાજલ જમીન છે

GIDC હવે તેને સેચ્યુરેટેડ ગણે છે, એટલે નવી જમીન ફક્ત હરાજીથી કે બાજુના પ્લોટની ફાળવણીથી જ મળે. ઓક્ટોબર 2026માં તેના ટેબલમાં 2,218માંથી 2,215 પ્લોટ ફાળવાયેલા હતા.

માલિક માટે આનો અર્થ એ કે સોલારની મર્યાદા છત નક્કી કરે છે. જમીન પર એરે (array) મૂકવાનો ખૂણો નથી, એટલે વેન્ટ, સ્ક્રબર, પાણીની ટાંકી અને સફાઈ માટેના રસ્તા માટે જગ્યા છોડ્યા પછી જે છત બચે તેટલો જ પ્લાન્ટ બને. આવી એસ્ટેટના પ્રોસેસ શેડ પર ઘણી વાર ચીમની અને ડક્ટિંગ હોય છે, જેનો પડછાયો છતના અમુક ભાગ પર પડે છે. એટલે સેટેલાઇટ ફોટા પરથી બનાવેલા લેઆઉટ કરતાં સ્થળ પર જઈને કરેલી તપાસ વધુ સાચી પડે છે.

ડાઇ કે કેમિકલ યુનિટ દિવસે ખરેખર શું ચલાવે છે

MSME-DIની અમદાવાદ જિલ્લાની જૂની, તારીખ વગરની પ્રોફાઇલમાં વટવાના ડાઇસ્ટફ ક્લસ્ટર (dyestuff cluster)માં 419 ચાલુ યુનિટ નોંધાયેલા છે. એસ્ટેટમાં ડાઇની સાથે સ્પેશિયાલિટી કેમિકલ, ફાર્મા ઇન્ટરમીડિએટ અને એન્જિનિયરિંગના શોપ છે.

સામાન્ય ડાઇ કે ઇન્ટરમીડિએટ યુનિટમાં વીજળી રિએક્ટરના એજિટેટર, સેન્ટ્રિફ્યુજ, ડ્રાયર, કૂલિંગ ટાવરના પંખા, ચિલર અને ETPના પંપમાં વપરાય છે, અને આવા બેચ પ્લાન્ટ ઘણી વાર ચોવીસે કલાક ચાલે છે. GERCના નિયમ મુજબ LTMD અને HT ગ્રાહકો સોલારનો સેટ-ઓફ (set-off) ફક્ત સવારે 7 થી સાંજે 6 વચ્ચેના વપરાશ સામે કરી શકે (LTMDમાં બિલિંગ સાઇકલ પ્રમાણે, HTમાં દરરોજ), અને વધારાના યુનિટ આગળ જમા નથી રહેતા.

એટલે મહત્ત્વનો આંકડો મહિનાનું બિલ નહીં, પણ દિવસનો લોડ કર્વ (load curve) છે. મીટરનો ઇન્ટરવલ ડેટા (interval data) માંગો, અથવા થોડાં અઠવાડિયાં દિવસના વપરાશની નોંધ રાખો, અને સામાન્ય કામકાજના દિવસે યુનિટ દિવસે જેટલી વીજળી લે છે તે મુજબ પ્લાન્ટ નક્કી કરો.

ધુમાડો, ધૂળ અને અતિ પ્રદૂષિત વિસ્તારનો દરજ્જો

જાન્યુઆરી 2010માં કેન્દ્રના પર્યાવરણ અને વન મંત્રાલયે વટવાને અતિ પ્રદૂષિત વિસ્તાર (Critically Polluted Area) જાહેર કર્યો. CPCBનો ઇન્ડેક્સ ટાંકતા CAGના ઓડિટ પ્રકરણમાં 2018 માટે વટવાનો CEPI સ્કોર 70.94 છે. છત પરના પ્લાન્ટ માટે એટલું ગણીને ચાલો કે અહીં પેનલ પર ઝીણી ધૂળ અને પ્રોસેસના અવશેષનું પડ પશ્ચિમ અમદાવાદના ઘરની પેનલ કરતાં ઝડપથી જામશે.

એટલે કંઈ પણ લગાવતાં પહેલાં આટલું નક્કી કરો:

• હોટ-ડિપ ગેલ્વેનાઇઝ્ડ (hot-dip galvanised) કે કોટિંગવાળું સ્ટ્રક્ચર, અને જ્યાં એસિડ કે ક્લોરિનની વરાળ હોય ત્યાં સ્ટેનલેસ સ્ટીલના નટ-બોલ્ટ
• લેખિત સફાઈ શેડ્યૂલ, જેમાં કયું પાણી વપરાશે તે પણ લખેલું હોય, કારણ કે ક્ષારવાળું ભારે પાણી (hard water) પોતાનો ડાઘ છોડે છે
• પેનલની હરોળ ચીમની અને સ્ક્રબરના ધુમાડાથી દૂર
• પહેલાં છતની શીટની તપાસ; વરાળથી ખવાઈ ગયેલી શીટ પેનલ લગાવતાં પહેલાં બદલો, પછી નહીં

વટવાના યુનિટ માટે ટોરેન્ટ પાવરના કાગળો

વટવા અમદાવાદ માટેના ટોરેન્ટ પાવરના વિતરણ લાઇસન્સ વિસ્તારમાં આવે છે, એટલે અહીંના મોટાભાગના યુનિટ ટોરેન્ટને બિલ ભરે છે. શહેરની કિનારીની અમુક એસ્ટેટમાં બિલ UGVCLનું આવે છે, એટલે અરજી થાય તે પહેલાં તમારા બિલ પર કઈ કંપનીનું નામ છે તે જુઓ. ટોરેન્ટમાં ધંધાકીય કનેક્શન નાના માટે Non-RGP, ડિમાન્ડ આધારિત LT માટે LTMD અને HT માટે HTMD-1 તરીકે ગણાય છે.

પ્લાન્ટ મોટો તેમ કાગળ વધુ. ટોરેન્ટના દસ્તાવેજ લિસ્ટ મુજબ 10 kWથી મોટી સિસ્ટમ માટે ચીફ ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્સ્પેક્ટરની ડ્રોઇંગ મંજૂરી, 20 kWથી ઉપર CT સાથેનું બેકઅપ જનરેશન મીટર, અને 150 kWથી વધુના HT ગ્રાહક માટે અલગ મીટરિંગ પેનલનું ડ્રોઇંગ જોઈએ. GERCના 2024ના સુધારાથી 10 kW સુધીની સિસ્ટમ માટે ટેકનિકલ ફિઝિબિલિટી સ્ટડી (feasibility study) જરૂરી નથી અને મંજૂરી માટે સમયમર્યાદા નક્કી થઈ છે, જેનો ફાયદો મુખ્યત્વે નાના એન્જિનિયરિંગ શોપને મળે છે.

GERCના નેટ મીટરિંગ (net metering) નિયમો હેઠળ એક રૂફટોપ પ્રોજેક્ટ 1,000 kW સુધી જઈ શકે. તમારો લોડ છત કરતાં ઘણો મોટો હોય, તો ઇન્સ્ટોલર કેપ્ટિવ (captive) અને ઓપન એક્સેસ (open access)ના વિકલ્પ સમજાવી શકે.

ભાડાના શેડ અને સહી કોણ કરે

તમે ભાડાના શેડમાંથી યુનિટ ચલાવતા હો તો પણ રસ્તો બંધ નથી. GERCના નિયમો ભાડાની જગ્યા પર રૂફટોપ સોલારની છૂટ આપે છે, અને કોઈ ડેવલપર સિસ્ટમનો માલિક રહે અને તમે ફક્ત વીજળી ખરીદો તે પણ માન્ય છે. છત માટે પ્લોટધારકની લેખિત સંમતિ અને ભાડાકરાર પૂરો થાય ત્યારે પ્લાન્ટ કોણ ઉતારશે તેની સ્પષ્ટ નોંધ જોઈશે.

PM સૂર્ય ઘર સબસિડી ફક્ત ઘર માટે છે, ધંધા માટે નહીં. પોતાના પ્લાન્ટ પર એક્સિલરેટેડ ડેપ્રિસિએશન (accelerated depreciation) મળી શકે; તમારા હિસાબમાં તે કેવી રીતે લાગુ પડે તે તમારા CAને પૂછો. તમે ઇચ્છો તો વટવામાં કામ કરતા એક ચકાસેલા ઇન્સ્ટોલર સાથે અમે તમને જોડી શકીએ.